Pokrzywdzony jako oskarżyciel posiłkowy w postępowaniu karnym

  |   Autor  |  0 Komentarzy

Pokrzywdzony jako oskarżyciel posiłkowy w postępowaniu karnym
Pokrzywdzony jako oskarżyciel posiłkowy w postępowaniu karnym
uprawnienia oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu karnym

Oskarżyciel posiłkowy – czy warto nim być?

Na etapie postępowania przygotowawczego pokrzywdzony z samego faktu pokrzywdzenia przestępstwem jest uznawany za stronę postępowania.

Natomiast do występowania w charakterze strony przed sądem konieczne jest złożenie przez pokrzywdzonego oświadczenia o przystąpieniu do procesu jako oskarżyciel posiłkowy.

Pokrzywdzony, który nie złoży oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego może jedynie uczestniczyć w rozprawie.

Możliwość aktywnego uczestnictwa w postepowaniu sądowym pokrzywdzony ma wtedy gdy stał się oskarżycielem posiłkowym.

Pokrzywdzony, jako oskarżyciel posiłkowy, ma prawo:

  • uczestniczyć w rozprawie,
  • zadawać pytania przesłuchiwanym osobom,
  • składać wnioski dowodowe
  • zabrać głos na zakończenie przewodu sądowego
  • przeglądać akta sprawy i wykonywać ich fotokopie i kserokopie
  • złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wnieść apelację

Należy pamiętać, że oskarżyciel posiłkowy nie ma obowiązku uczestniczyć w rozprawach, a jego nieobecność nie tamuje biegu procesu. Jeśli  występujesz w postępowaniu sądowym jako oskarżyciel posiłkowy nie musisz stawiać się w sądzie na każdej rozprawie. Niestawiennictwo na rozprawach czy bierność procesowa nie powoduje utraty statusu oskarżyciela posiłkowego.

Instytucja oskarżyciela posiłkowego daje pokrzywdzonemu szeroki zakres uprawnień umożliwiający wywieranie wpływu na losy toczącego się postępowania. Dlatego uznać ją za korzystną z punktu widzenia osób pokrzywdzonych przestępstwem.

Sposób i termin złożenia oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

Oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego nie wymaga żadnej specjalnej formy. Można je złożyć zarówno  na piśmie (przesyłając stosowny dokument do sądu albo składając go na biurze podawczym) lub ustnie do protokołu rozprawy.

Należy uważać aby nie umknął nam termin do złożenia oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Oświadczenie takie można złożyć najpóźniej do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, tj. odczytania przez oskarżyciela aktu oskarżenia.

Jeżeli oświadczenie zostało złożone przez uprawnioną osobę z zachowaniem ustawowego terminu to sąd nie może odmówić pokrzywdzonemu udziału w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego.

Ważne jest że oskarżyciel posiłkowy może ustanowić pełnomocnika, czyli adwokata lub radcę prawnego który będzie reprezentował jego interesy przed sądem.

Profesjonalny pełnomocnik może złożyć w imieniu pokrzywdzonego oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Pełnomocnik będzie w imieniu oskarżyciela posiłkowego stawiał się na rozprawach, zgłaszał wnioski dowodowe oraz wypowiadał się co do czynności które mają miejsce na rozprawie. Pełnomocnik może również wnosić o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązki. Profesjonalne działanie pełnomocnika w postępowaniu karnym może być bardzo pomocne w innych sprawach związanych z przestępstwem (np. w dalszym odszkodowaniu lub zadośćuczynieniu dochodzonym w postępowaniu cywilnym od skazanego albo ubezpieczyciela skazanego). Po wydaniu wyroku pełnomocnik może zapoznać się z uzasadnieniem wyroku oraz w przypadkach tego wymagających składać apelację od wyroku.

Warto wiedzieć, że przypadku wydania wyroku skazującego, sąd na wniosek oskarżyciela posiłkowego nałoży na oskarżonego obowiązek zwrotu wydatków, które oskarżyciel posiłkowy  poniósł w związku z działaniem w sprawie, w tym wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika.

Dozór elektroniczny

  |   Autor  |  0 Komentarzy

Co to jest system dozoru elektronicznego?

System dozoru elektronicznego daje skazanemu szansę wykonania kary poza zakładem karnym, w miejscu swojego pobytu. W języku potocznym nazywany jest również ,,bransoletką’’ lub ,,obrączką’’.

W przepisach kodeksu karnego wykonawczego system dozoru elektronicznego definiowany jest jako kontrola zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych. 

System dozoru elektronicznego niesie ze sobą wiele korzyści dla skazanego, chociażby takich jak możliwość utrzymywania kontaktów z najbliższymi, pozwala na wykonywanie pracy zarobkowej czy prowadzenie własnej firmy.

Kiedy udzielenie zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego będzie możliwe?

Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki:

  • wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku i 6 miesięcy, a jednocześnie przestępstwo nie zostało popełnione w warunkach multirecydywy,;
  • jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary;
  • skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;
  • osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę na odbywanie przez skazanego kary w systemie dozoru elektronicznego (sąd może udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w Systemie Dozoru Elektronicznego pomimo braku zgody, jeżeli wykonanie kary w Systemie Dozoru Elektronicznego w sposób oczywisty nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla osoby, która tej zgody nie wyraziła i narusza jej prywatność jedynie w nieznacznym stopniu)
  • odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne.

Ponadto występują jeszcze dwie przesłanki udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, które ustawodawca rozróżnia w zależności od tego czy skazany rozpoczął wykonywanie kary czy nie.

  • W przypadku skazanego, który nie rozpoczął wykonywanie kary w zakładzie karnym – względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym.
  • W przypadku skazanego, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym – za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego.

Możliwość zastosowania systemu dozoru elektronicznego dotyczy zarówno kary bezwzględnej jak i kara z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, której wykonanie później zarządzono.  Wniosek o dozór elektroniczny można złożyć także wtedy gdy skazanemu wymierzono dwie lub więcej niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno i kary te nie przekraczają w sumie jednego roku i sześciu miesięcy.

Wniosek o dozór elektroniczny

Należy wskazać, że przepisy kodeksu karnego wykonawczego wskazują, że Sąd może a nie musi zezwolić na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego, więc to od skazanego i przedstawionej przez niego argumentacji zależy czy przekona on Sąd do tego, aby taką zgodę otrzymać.

Wniosek należy zatem prawidłowo sformułować, odpowiednio go uzasadnić i przygotować właściwe załączniki aby przekonać sąd do konkluzji, iż odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego jest wystarczające do osiągnięcia celów kary.

Sądem właściwym do rozpoznania wniosku o zezwolenie na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego jest sąd penitencjarny, czyli Sąd Okręgowy właściwy dla miejsca przebywania skazanego.

Sąd penitencjarny wydaje postanowienie w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku.

Co w przypadku odmowy udzielenia zezwolenia?

W przypadku odmowy udzielenia zezwolenia, skazanemu przysługuje zażalenie do sądu odwoławczego.

Zaznaczyć należy, że ponowny wniosek o udzielenie zezwolenia w tej samej sprawie złożony przed upływem 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia o odmowie udzielenia tego zezwolenia sąd pozostawi się bez rozpoznania.

Blokada alkoholowa – szansa na prowadzenie auta pomimo orzeczonego zakazu

  |   Autor  |  0 Komentarzy

W wielu sytuacjach orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów może być bardzo kłopotliwy, zwłaszcza wtedy gdy utrudnia lub uniemożliwia wykonywanie pracy zarobkowej. Z pomocą przychodzi możliwość skorzystania z tzw. blokady alkoholowej.

Istnieje możliwość zwrócenia się do sądu o wydanie orzeczenia o dalszym wykonywaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. Uwzględnienie wniosku oznaczać będzie, że skazany będzie mógł w trakcie trwania zakazu prowadzić pojazdy wyposażone w blokadę alkoholową. Zakaz prowadzenia pojazdów zostanie ograniczony więc tylko do pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową.

Co to jest blokada alkoholowa?

Zgodnie z art. 2 pkt 84 ustawy 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym to urządzenie techniczne uniemożliwiające uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego, w przypadku gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 dm3. Zatem w skrócie jest to urządzenie, które wymusza badanie trzeźwości kierowcy, a w przypadku przekroczenia dopuszczalnego progu zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu nie pozwala na uruchomienie silnika.

Jakie warunki należy spełnić aby ubiegać się o zastosowanie tzw. blokady alkoholowej?

Pozytywne rozpatrzenie wniosku o tzw. blokadę alkoholową jest możliwe tylko wówczas gdy spełnione są przesłanki wskazane w treści art. 182a kkw

  1. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego wymiaru,
  2. dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony na podstawie art. 42 § 3 lub 4 Kodeksu karnego był wykonywany przez okres co najmniej 10 lat,
  3. postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie wykonywania środka karnego uzasadniają przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.

O zmianie sposobu wykonywania środka karnego decyduje sąd, który wydał wyrok w I instancji.

Po uwzględnieniu przez sąd wniosku skazanego należy powiadomić o tym fakcie starostę, który wyda decyzje o przywróceniu uprawnień. Na wydanym dokumencie umieszcza się informację dotyczącą ograniczenia uprawnień  do pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową.

Na postanowienie o odmowie zmiany sposobu wykonywania środka karnego przysługuje wnioskodawcy zażalenie.

Zaznaczyć również należy uwagę, iż Sąd może uchylić zmianę zakresu przedmiotowego zakazu prowadzenia pojazdów, jeżeli dana osoba rażąco naruszyła bezpieczeństwo w ruchu. Nie musi się to wiązać z prowadzeniem pojazdu pod wpływem alkoholu.